كلمه « اجتباء » در لغت و كتاب‌هاى تفسيرى و حديثى نوعاً به معناى اصطفاء اخذ شده است . امّا پيش‌تر بيان شد كه اصطفاء ، اختيار ، انتخاب ، اجتباء و انتقاء مفاهيمى نزديك به هم هستند . از اين رو هر يك از اين كلمات را به جاى كلمهء ديگر به كار مىبرند ، به جاى « اجتباء » مىگويند : « اصطفاء » ، ولى با توجّه به اين كه در لغت عرب ترادف را نمىشود تأييد كرد ، از اين رو بايد بين اين واژه‌ها افتراقى باشد ، هر چند خيلى به هم نزديك باشند ، بايستى بين اين مفاهيم از جهت عموم و خصوص يا خصوصيات و دقايق ديگر تفاوت وجود داشته باشند . راغب اصفهانى در المفردات فى غريب القرآن چنين مىنگارد : جبيت الماء في الحوض جمعته ، والحوض الجامع له جابية ، وجمعها : جواب ، قال اللَّه تعالى : « وَجِفانٍ كَالْجَوابِ » « 1 » ومنه استعير جبيت الخراج جباية ، ومنه قوله تعالى : « يُجْبى إِلَيْهِ ثَمَراتُ كُلِّ شَيْءٍ » « 2 » والاجتباء : الجمع على طريق الاصطفاء . قال عزّوجل : « فَاجْتَباهُ رَبُّهُ » « 3 » . « 4 » بنابراين ، معلوم شد كه اجتباء همان اصطفاء نيست و اين دو واژه مترادف نيستند ؛ بلكه اجتباء از اصطفاء اخصّ است و جمع بر طريق اصطفاء است . پس هر اصطفاء ، اجتباء است ، ولى هر اجتباء ، اصطفاء نيست ؛ بلكه اخصّ است و خصوصيّتى دارد كه همان خصوصيّت جمع كردن است . اگر چند چيز سوا كرده را كنار هم جمع نماييد به شما مىگويند : « اجتباء » كرديد . ممكن است انسان چند چيز را از يك مجموعه‌اى جدا بكند ؛ ولى اين‌ها را به

--> ( 1 ) . سوره سبأ ( 34 ) : آيه 13 ( 2 ) . سوره قصص : آيه 57 ( 3 ) . سوره قلم ( 68 ) : آيه 50 ( 4 ) . المفردات فى غريب القرآن : 87